Written by on

تئوری میدان دوّار

فهم ماهیت چگونگی تولید مغناطیس توسط سیم پیچ‌های ماشین‌های الکتریکی سه فاز جهت تحلیل و بررسی این ماشین‌ها بسیار حیاتی است. سیم پیچ‌های هر فاز در این گونه ماشین‌ها نسبت به هم به میزان ۱۲۰ درجه جابجایی مکانی دارند. باید دانست MMF حاصله در فاصله هوایی به خاطر هر یک از این سه فاز نیز نسبت به هم به میزان ۱۲۰ درجه الکتریکی در هر فاز جابجایی دارد.

شکل ۱-۱: نمودار سینوسی ولتاژ-زمان

شکل ۲-۱: نمودارسه فاز ولتاژ-زمان

گیریم جریان‌های سه فاز a, b, c در سیم پیچ استاتور متعادل و به قرار زیر است:

شکل فوق تغییرات این سه جریان را بر حسب زمان نشان می‌دهد. با توجه به جریان‌های بالا و بحث قبلی می‌توان دامنه موج اصلی mmf ناشی از هر فاز را این چنین نوشت:

در زمان t هر سه فاز در mmf مربوط به فاصله هوایی سهیم هستند لذا mmf منتجه در نقطه P از فاصله هوایی که زاویه فضایی آن θ باشد ناشی از اثر هر سه فاز بوده و به قرار زیر است:

با توجه به روابط بالا داریم:

با ساده کردن رابطه بالا خواهیم داشت:

و در نهایت داریم:

دیده می‌شود موج ذکر شده به زاویه فضایی θ و زمان بستگی دارد wt مبین آن است که موج در حول فاصله هوایی با سرعت زاویه‌ای w که سرعتی ثابت است می‌چرخد و نتیجه می‌گیریم از یک سیم پیچ سه فاز جریان سه فاز متعادل بگذرد میدان دوّار شکل می‌گیرد و این میدان دوّار را می‌توان با یک آهن ربای دائم که درون استاتور می‌چرخد تشبیه کرد.